Baskı Teknikleri Rehberi
Yazar: Kamer Ofset Matbaacılık
Baskı teknikleri, mürekkep veya tonerin dijital ekranlardan çıkarak fiziksel substratlara (Kağıt, Plastik, Tekstil, Metal) endüstriyel olarak aktarılmasını sağlayan (Ofset, Flekso, Serigrafi, Dijital, Rotogravür) elektromekanik, fotokimyasal ve termal üretim metodolojileridir.
“Ofset vs Dijital: Yüksek Hacim ve Değişken Data Çatışması” kapsamında Kartvizit için teknik üretim detayları kapsamında “Ofset vs Dijital: Yüksek Hacim ve Değişken Data Çatışması” varsayımını sınayın. Adet ile ölçüyü birlikte değerlendirin.
Ofset vs Dijital: Yüksek Hacim ve Değişken Data Çatışması
Ofset Baskı (Lithography), su ve yağın birbirini itmesi prensibine dayanır. Görsel önce ışığa duyarlı alüminyum kalıplara (CTP) pozlanır, oradan kauçuk bir battaniyeye (Blanket), oradan da kağıda geçer. İlk kurulum (Set-up / Kalıp alma) maliyeti çok yüksektir ve makineyi ayarlamak zaman alır. Ancak makine çalışmaya başladıktan sonra 10.000 veya 100.000 adetlik kurumsal işlerde (Katalog, Ambalaj Kutusu) birim maliyeti dünyanın en ucuz teknolojisine dönüşür.
“Ofset vs Dijital: Yüksek Hacim ve Değişken Data Çatışması” adımlarını Ofset ve Dijital Baskı Arasındaki Fark ile birlikte okuyun. “Ofset vs Dijital: Yüksek Hacim ve Değişken Data Çatışması” açısından ek teknik ayrıntıları burada bulabilirsiniz.
Dijital Baskı (HP Indigo / Toner), ofsetin aksine fiziksel alüminyum kalıplara ihtiyaç duymaz. Bilgisayardan gelen PDF verisi (Lazer veya elektrostastik yolla) doğrudan kağıda veya polimere işlenir. İlk kurulum maliyeti sıfırdır (Zero Set-up Cost). Ancak 1 adet bassanız da, 10.000 adet bassanız da tıklama başı (Click charge) birim maliyeti sabittir. Bu teknoloji, VDP (Variable Data Printing / Kişiselleştirme - Her kağıtta farklı isim basılması) ve düşük adetli (Örn: 50 adet kitap/kartvizit) acil işler için rakipsizdir.
- Flekso Baskı (Flexography): Ofsetin düz kalıpları yerine esnek kauçuk (Fotopolimer) kabartma kalıplar kullanır. Dünyadaki hemen hemen tüm esnek ambalajlar, bobin etiketler, naylon poşetler ve oluklu mukavva (koli) baskıları bu yüksek hızlı rotatif makinelerde (Rulo'dan Rulo'ya) basılır.
- Serigrafi Baskı (Silk-Screening): Dokuma bir ipek/naylon elek üzerinden silecek (Squeegee) ile yoğun viskoziteli mürekkebin zemine itilmesi işlemidir. CMYK fotoğraflar için uygun değildir. Bez çanta, şemsiye, yuvarlak şişeler, tişört ve endüstriyel kalın boya gerektiren özel materyaller (Ahşap, Cam) için kullanılır.
- Rotogravür (Tifdruk): En kaliteli ve pahalı baskı teknolojisidir. Kalıplar alüminyum değil, mikroskobik çukurlarla (Hücre) lazerle kazınmış devasa Çelik/Bakır silindirlerdir. Bir milyon (1.000.000) üzeri tirajlı cips paketleri, çikolata ambalajları ve dergiler için kullanılır; renk doygunluğu eşsizdir.
- Projeyi tasarlarken adet (Volume) düşünün. 50 adet lüks bir etkinlik davetiyesi tasarlıyorsanız, bu iş Dijital veya Letterpress (Gofre pres) matbaada basılacaktır; tasarımı spot yaldızlara ve özel kağıtlara uygun yapabilirsiniz. Ancak 50.000 adet süpermarket insert broşürü yapıyorsanız, bu Rotary Web Ofset'te saniyede 15 metre hızla ucuz kağıda basılacaktır, tasarımda ince zarafetler ve lüks yaldızlar kullanamazsınız.
| Baskı Teknolojisi | Kalıp / Matrix Sistemi | Optimum Ekonomik Miktar (Tiraj) |
|---|---|---|
| Dijital (Toner/Inkjet) | Kalıp Yok (Elektrostatik Lazer) | 1 - 500 Adet (Short-run / Kişiselleştirilmiş) |
| Tabaka Ofset | Alüminyum Plaka (Düz - Su/Yağ) | 1.000 - 50.000 Adet (Katalog, Broşür, Kutu) |
| Flekso (Flexo) | Kauçuk/Polimer Rölyef Kalıp | 10.000 - 500.000 Metre (Rulo Etiket, Poşet) |
| Serigrafi | İpek Elek (Şablon Gözenekleri) | 50 - 5.000 Adet (Promosyon, Tişört, Cam Şişe) |
Sık sorulan sorular
Neden matbaaya 1000 adet broşür istediğimde 5.000 TL fiyat veriyorlar, 5000 adet istediğimde 6.000 TL veriyorlar Adet 5 kat arttı fiyat niye az arttı?
Ofset matbaacılığın temel ekonomisi 'Setup (Kurulum/Kalıp)' maliyetine dayanır. Makineyi ayarlamak, 4 renk CTP alüminyum kalıp almak ve boyayı ayarına getirmek (Fire kağıtlarla) 4.500 TL tutar. Siz 1 adet broşür de isteseniz o makine kurulmak zorundadır (4.500 TL). Makine kurulduktan sonra saniyede 3 tabaka kağıt basar. Geriye kalan tek maliyet saf kağıt ve boya maliyetidir (Örn: 1000 kağıt 500 TL). Bu yüzden ofsette adet arttıkça birim fiyat dramatik şekilde dibe çakılır.
Tişörtümüze fotoğrafik (İnsan yüzü olan) bir tasarım basılacak, serigrafi matbaası yapamayız dedi?
Serigrafi teknolojisi (Silk-screen) katı (Solid/Spot) ve kalın mürekkepleri bezden (elekten) geçirme sanatıdır. CMYK tramlarını (mikroskobik gradient noktaları) veya fotoğrafik degradeleri basmak için tasarlanmamıştır. Fotoğrafik tişört baskıları için 'DTG (Direct to Garment - Dijital Kumaş Baskısı)' veya 'DTF (Direct to Film - Transfer)' teknolojisine sahip dijital baskı merkezlerine yönelmeniz gerekir.