DPI Nedir?
Yazar: Kamer Ofset Matbaacılık
DPI (Dots Per Inch), fiziksel baskı teknolojilerinde bir inçlik (2.54 cm) doğrusal çizgi üzerine yazıcının veya matbaa makinesinin vurabildiği 'Mürekkep Noktası' sayısını ifade eden, rasterize imajların (fotoğrafların) kağıt üzerindeki çözünürlük (Resolution) ve optik keskinlik ölçü birimidir.
“PPI ve DPI İlişkisi” planında Kartvizit için siparişe esas sipariş bilgileri kapsamında “PPI ve DPI İlişkisi” varsayımını sınayın. Adet ile ölçüyü birlikte değerlendirin.
PPI (Ekran) ve DPI (Kağıt) İlişkisi
Dijital ortamda fotoğraflar Piksel (PPI - Pixels Per Inch) adı verilen kare ışık kutucuklarından oluşur. Bu fotoğrafı matbaaya gönderdiğinizde, ofset makinesi dijital 'kare pikselleri' kağıda basamaz. Makinenin yapabildiği tek şey, RIP yazılımı aracılığıyla bu kareleri yuvarlak CMYK 'mürekkep noktalarına' (Halftone Dots) çevirerek kağıda püskürtmek veya kalıpla transfer etmektir. İşte bu noktaların 1 inç içindeki yoğunluğu DPI'dır.
Eğer inç başına düşen nokta sayısı (DPI) düşükse (Örn: 72 DPI), noktalar birbirinden uzaklaşır ve kağıt üzerinde büyür. İnsan gözü bu aralıkları ve devasa noktaları fark eder; fotoğraf bulanık (Blurry), çamurlu veya pikselleşmiş (Rasterization Artifacts) görünür.
“PPI ve DPI İlişkisi” ayrıntılarını Baskıda 300 DPI Neden Kullanılır üzerinden genişletin. “PPI ve DPI İlişkisi” ile ilişkili ölçütleri aynı sırayla izleyin.
- Matbaa Endüstri Standardı 300 DPI'dır: Yakından okunan (kol mesafesi) dergi, katalog, el ilanı ve ambalaj gibi ürünlerde insan gözünün (Retina) noktaları ayırt edemediği ve fotoğrafı keskin bir bütün olarak algıladığı sihirli rakam 300 DPI'dır.
- İnternet görselleri 72 DPI'dır: Web sitelerindeki fotoğraflar hızlı yüklensin diye 72 PPI/DPI çözünürlüğünde kaydedilir. Google'dan bulduğunuz 72 DPI bir logoyu alıp matbaada broşüre basarsanız, sonuç kesinlikle çamur gibi bulanık çıkacaktır.
- Vektörlerde DPI Yoktur: Yazılar (Tipografi), logolar (AI, EPS formları) matematiksel koordinatlardan oluştuğu için DPI kuralına tabi değildir; sonsuz büyüklüğe kalite kaybı olmadan ulaşırlar. DPI sadece pikselli görseller (JPEG, TIFF, Fotoğraflar) için geçerlidir.
- Photoshop'ta bir görseli açtığınızda 'Image Size' menüsüne bakın. 'Resolution' değeri 72 ise, oraya elinizle 300 yazmanız kaliteyi artırmaz. Sadece var olan bulanık pikselleri daha da esnetmiş olursunuz (Resampling). Yüksek çözünürlük, tasarımın en başında kameradan çekilirken veya orijinal kaynaktan alınırken 300 DPI (Yüksek Piksel Boyutu) olarak elde edilmelidir.
| Kullanım / Ürün Mesafesi | İdeal DPI Çözünürlüğü | Gözün Optik Yanılsaması |
|---|---|---|
| Katalog / Ambalaj (Kol mesafesi) | 300 DPI - 350 DPI | Noktalar görünmez, fotoğraf jilet gibi nettir. |
| Afiş / Poster (1 Metre mesafe) | 150 DPI - 200 DPI | Yakından noktalar seçilir, uzaktan net görünür. |
| Billboard (5-10 Metre mesafe) | 30 DPI - 72 DPI | Yakından bakıldığında devasa golf topu gibi noktalar vardır, uzaktan birleşir. |
| Web Sitesi / Dijital Ekran | 72 PPI | Ekran piksel yoğunluğuna göre optik tatmin sağlar, baskıya giremez. |
Sık sorulan sorular
Logomu matbaaya verdim, 'Bulanık çıkar, vektör (AI) yollayın' dediler. Benim logom JPEG ve çok büyük?
Dosya formatınız JPEG, PNG veya PSD ise, logonuz matematiksel eğrilerden (vektör) değil, piksellerden (Karelerden) oluşuyor demektir. Ekranda büyük görünmesi, kağıt üzerinde 300 DPI yoğunluğunda basıldığında keskin çıkacağı anlamına gelmez. Vektörel dosyalar (AI, EPS, PDF içinde çizim) DPI mantığından tamamen bağımsızdır; bina boyunda da basılsa kenarları asimptotik olarak keskindir. Matbaalar yazılar ve logolar için her zaman vektör ister.
Dış cepheye asılacak devasa (10 Metre) afiş tasarımım var, onu da mı Photoshop'ta 300 DPI hazırlayacağım. Bilgisayarım kilitleniyor?
Hayır. Uzaktan bakılacak (Viewing Distance) büyük dış mekan baskıları (Billboard, Tente, One-Way Vision) 300 DPI hazırlanmaz. 10 metrelik bir dosyayı 300 DPI açmak yüzlerce Gigabyte RAM gerektirir ve bilgisayarı çökertir. İzleyici afişe 5 metreden uzaktan bakacağı için gözün ayırıcılık sınırı düşer; bu tarz dev baskı dosyaları 30 DPI ile 72 DPI arasında rahatlıkla hazırlanıp matbaaya yollanabilir. Sadece elde okunacak (Kol mesafesi) ürünler 300 DPI olmak zorundadır.